در حالی که بشریت خو گرفته است که نشانه‌های فراموشی بخشی از طبیعت مغز باشد، نسل جدید عینک‌های هوشمند با پشتیبانی از هوش مصنوعی (AI) به عنوان وعده‌ای برای ذخیره‌سازی تمامی جزئیات زندگی روزمره ظهور کرده‌اند. اما این نوآوری تکنولوژیک با خود موجی از خطرات و پرسش‌های حقوقی و اخلاقی درباره حریم خصوصی افراد و «حق فراموش شدن» ایجاد کرده است.
هدف جدید شرکت‌های غول‌پیکر فناوری، تنها گرفتن یک عکس یا ضبط یک ویدیو کوتاه نیست، بلکه ساخت یک دستیار هوشمند است که توانایی فهم زمینه و محتوای زندگی کاربر خود را داشته باشد. این عینک‌ها می‌توانند گفت‌وگوهای قدیمی، دیدار با افراد و حتی آدرس و محل وسایل جامانده را به یاد کاربر بیاورند.
شرکت «متا» توضیح داده است که برای رسیدن به این سطح از هوشمندی، نیاز به استفاده از «رایانش ابری» (Cloud Computing) برای تحلیل داده‌ها دارد. در برابر خطرات نشت داده‌ها نیز، متا می‌گوید سیستم ویژه‌ای به نام «پردازش اختصاصی» توسعه داده است که اجازه نمی‌دهد حتی خود شرکت هم به اطلاعات شخصی کاربر دسترسی داشته باشد.
این فناوری تنها برای سرگرمی یا تسهیل امور روزمره نیست؛ شرکت متا در آوریل ۲۰۲۶ همکاری با موسسه «Oscar Mike» انجام داد تا از طریق عینک تحقیقاتی «Aria Gen 2» به افرادی که دچار اختلال حافظه یا آسیب‌های مغزی شده‌اند کمک کند. این دستگاه‌ها به بیماران در به یاد آوردن دستورالعمل‌ها، پیدا کردن وسایلشان و حفظ جهت‌یابی در داخل ساختمان‌ها کمک می‌کنند.
با وجود مزایای انسانی آن، متخصصان خطرات بزرگی را متوجه اطرافیان کاربر عینک می‌دانند. دکتر میلیکا استیلینوویچ، پژوهشگر دانشگاه سیدنی، هشدار می‌دهد که این عینک‌ها خطری برای «حق دیده نشدن و درک نشدن در مکان‌های عمومی» ایجاد می‌کنند.
به گفته استیلینوویچ، عینک تنها تصویر چهره یا صدا را ضبط نمی‌کند، بلکه می‌تواند اطلاعاتی درباره زمان و مکان دیدار، نوع پوشش و حتی برآوردی از وضعیت مالی فرد (از طریق ساعت یا کارت‌های بانکی‌اش) به دست آورد. برجسته‌ترین مشکل نیز این است که افراد مقابل هیچ اختیاری برای پاک‌سازی یا جلوگیری از ضبط اطلاعات خود ندارند.
بر اساس گزارشی از خبرگزاری «رویترز» در سپتامبر ۲۰۲۶، خطرات مربوط به حریم خصوصی به مانعی در برابر انتشار گسترده این عینک‌ها تبدیل شده‌اند. حتی در آمریکا شکایت‌های حقوقی علیه متا ثبت شده با این عنوان که بخشی از کارکنان طبقه‌بندی داده‌ها، ویدیوهای ضبط‌شده شخصی مردم را تماشا کرده‌اند.
در مقابل، متا این اتهامات را رد کرده و اشاره کرده است که یک چراغ هشدار روی عینک وجود دارد که هنگام عکس‌برداری یا فیلم‌برداری روشن می‌شود و خاموش نمی‌شود، تا اطرافیان متوجه ضبط تصویر بشوند.
میان ایجاد تسهیلات برای کاربر و تجاوز به حریم دیگران، عینک‌های هوشمند در برابر آزمونی سخت قرار دارند. پرسش اصلی این نیست که آیا فناوری می‌تواند همه چیز را ثبت کند یا خیر، بلکه این است که چگونه و با چه دستورالعملی اجازه حفظ این داده‌ها داده می‌شود بدون آنکه آزادی دیگران قربانی شود.
