عربستان سعودی گامهای بلندی را برای تبدیل دریای سرخ به یکی از پیشرفتهترین کانونهای پژوهشهای اقیانوسی و اقتصاد پایدار آبی در جهان برداشته است. این پهنه آبی ۱۸۶ هزار کیلومتر مربعی با داشتن هزاران جزیره، نقش کلیدی در بازرگانی بینالمللی، توریسم ساحلی و توسعه پایدار منطقه ایفا میکند.
نگاهی به محورهای کلیدی این حرکت علمی و زیستمحیطی:
نقشهبرداری از اعماق تاریک: دانشمندان مرکز ملی توسعه حیات وحش، دانشگاه کاوست (KAUST) و مؤسسه OceanX با تحلیل دادههای یک پیمایش گسترده، ۸۶۰ کیلومتر از خطوط ساحلی کشور را از عمق ۲ تا بیش از ۲۴۶۰ متری نقشهبرداری کردهاند. حاصل این عملیات، ثبت دقیق ۶۲ هزار و ۷۵۸ کیلومتر مربع از بستر دریا، گردآوری هزاران نمونه ژنتیکی و زیستی و کشف چهار گونه مرجان کاملاً جدید در سطح جهانی بوده است.
کشف پدیدههای نادر زیستی: در سواحل جنوبی، بیش از ۲۰ «حفره آبی» نادر کشف شده که به عنوان زیستگاههای غنی برای گونههای متعددی از مرجانها، ماهیها و لاکپشتهای دریایی شناخته میشوند.
پایش گسترده حیات وحش: مؤسسه حفاظت از صخرههای مرجانی و لاکپشتهای دریایی (شمس) در قالبی پنجساله، تاکنون ۳۴۴ نقطه از هزار موقعیت هدفگذاریشده را پیمایش کرده که به ثبت ۲۵۱ گونه مرجان، ۳۵۸ گونه ماهی صخرهای و شناسایی بیش از ۲۲۰۰ محل تخمگذاری لاکپشتهای دریایی انجامیده است.
فناوریهای پیشرفته و آزمایشگاه اقلیمی: مراکز تحقیقاتی با بهکارگیری هوش مصنوعی، رباتهای کاوشگر زیردریایی، تصویربرداری نوین و تحلیل DNA محیطی (eDNA)، پایش دقیقی بر اکوسیستم دارند. همچنین به دلیل توانایی خیرهکننده مرجانهای دریای سرخ در برابر گرما، این منطقه بهعنوان یک «آزمایشگاه طبیعی» برای مطالعه اثرات تغییرات اقلیمی روی چهارمین مجموعه بزرگ صخرههای مرجانی جهان شناخته میشود.
این اقدامات همگی در مسیر «راهبرد ملی پایداری دریای سرخ» صورت میگیرند؛ برنامهای جامع که هدف آن افزایش وسعت مناطق حفاظتشده دریایی از ۳ درصد به ۳۰ درصد تا سال ۲۰۳۰ و شکوفایی توریسم پایدار و اقتصاد سبز آبی است.







