Zom’un hikâyesi Mergesor bölgesinde bir süt ürünleri fabrikasının kurulmasıyla başlıyor. Ancak projenin amacı yalnızca süt ve süt ürünleri üretmek değil; tarım, hayvancılık ve yerel çiftçilerin gelirleriyle doğrudan bağlantılı. Projenin temeli 2020’de atıldı ve 30 Mayıs 2023’te Kürdistan Bölgesi Hükümeti Başkanı tarafından resmen açıldı. Fabrika, Barzan bölgesinde Mergesor ilçesine bağlı Jajuk köyünde kuruldu.
Zom yalnızca bir süt ürünleri üretim tesisi değil; Kürdistan Bölgesi’nde tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi açısından önemli bir ulusal proje ve bölgede hayvancılık ile tarım yöntemlerinde yeni bir dönemin başlangıcıdır. Yerel çiftçilerin kapasitesinin geliştirilmesi, hayvan ırklarının iyileştirilmesi, veterinerlik hizmetlerinin sağlanması, hayvan yemi üretiminin geliştirilmesi ve süt ile tarım ürünleri için istikrarlı bir pazar oluşturulması yoluyla Zom projesi, çiftçi ailelerin gelirlerini artırdı ve kırsal bölgelerde daha güçlü bir ekonomik yapının temellerini attı.
Zom projesinin en önemli çalışma alanlarından biri, çiftçiler ve köylüler tarafından üretilen inek sütünün toplanarak süt ürünlerine dönüştürülmesidir.
Zom projesi kapsamında farklı bölgelerde 28 süt toplama merkezi faaliyet gösteriyor. Böylece çiftçiler sütlerini merkezlere daha kolay ulaştırabiliyor, taşıma maliyetleri ve yükleri azalıyor. Zom projesi, hayvan yetiştiricilerinden süt satın alarak onlara sürdürülebilir bir gelir sağlıyor.
Zom’un ürünleri arasında farklı boyut ve tatlarda yoğurt, süt, peynir, ayran ve kaymak bulunuyor. Bu şekilde projede hayvan yetiştiriciliği, süt toplama ve üretim arasında bir bağlantı oluşturuldu.
Verilere göre Zom projesinde 400’den fazla çalışan görev yapıyor ve 3,300’den fazla çiftçi faaliyetlerden doğrudan yararlandı. Ayrıca merkezlerde günlük toplanan süt miktarı 2026 baharında yaklaşık 40 tona ulaştı.
