نخست‌وزیر اقلیم کردستان در مراسمی پروژه «تنوع زیستی در کردستان» را اعلام کرد و از شهروندان خواست با ارائه اطلاعات و تصاویر، بخشی از حفاظت و مستندسازی حیات طبیعی کردستان باشند و گفت: امیدوارم همه ما به فرهنگ حفاظت و توسعه محیط زیست پایبند باشیم و به طبیعت و محیط زیست خود احترام بگذاریم.
امروز بعدازظهر، سه‌شنبه 20 مهر 2026، مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان، در مراسمی ویژه پروژه (تنوع زیستی در کردستان) را اعلام کرد؛ پروژه‌ای که ابتکار مهم بنیاد (کردستان فاوندايشن) برای ثبت و معرفی جانوران و گیاهان مناطق مهم اقلیم کردستان و سپس پژوهش و حفاظت از آنهاست.
نخست‌وزیر در سخنرانی‌ای از شهروندان کردستان خواست با اطلاعات، مشاهدات، پیشنهادها، تصاویر و اسناد طبیعی خود، از این ابتکار حمایت کنند و بخشی از معرفی و مستندسازی حیات زیستی در کردستان و حفاظت از طبیعت آن باشند.
متن سخنرانی نخست‌وزیر:
به نام خدای بزرگ و مهربان
به همه حضار گرامی خوشامد می‌گویم، بسیار خوش آمدید و خوشحالم که در کنار شما هستم.
امروز پروژه‌ای بسیار مهم، بی‌نظیر و ویژه را اعلام می‌کنیم که تنوع زیستی در کردستان است؛ ابتکار مهم دیگری از بنیاد کردستان فاوندايشن برای ثبت و معرفی جانوران، گیاهان و مناطق مهم اقلیم کردستان، شناسایی گونه‌های گیاهی و جانوری و سپس بررسی، پژوهش و حفاظت از آنها.
این ابتکار گامی بسیار مهم برای معرفی هرچه بیشتر مؤلفه‌های گوناگون طبیعت رنگارنگ و غنی کردستان به جهان است. بنابراین از مجریان، ناظران، مشاوران و همه کارکنان این پروژه مهم تشکر می‌کنم و برایشان آرزوی موفقیت و تداوم دارم و بار دیگر بر حمایت کامل خود و دولت اقلیم کردستان از آنان تأکید می‌کنم.
حضار گرامی، خداوند بزرگ طبیعتی زیبا، دل‌انگیز و آراسته به کردستان بخشیده است، اما متأسفانه در پی جنگ‌ها، حملات و یورش‌های دشمنان کردستان، این طبیعت زیبای کردستان طی صد سال گذشته با ویرانگری، تخریب و بدشکل‌سازی بسیاری روبه‌رو شده است. به‌ویژه در دوران رژیم پیشین عراق، هزاران روستا و آبادی کردستان سوزانده و ویران شدند. کوه‌ها، چشمه‌ها، ییلاق‌ها و مناطق گردشگری کردستان منفجر شدند و جانوران و موجودات زنده و جنگل‌های آن از بین رفتند و از سلاح شیمیایی و ممنوعه علیه مردم و طبیعت زیبای کردستان استفاده شد.
هرچند پس از قیام باشکوه مارس 1991، بخش بزرگی از روستاها و آبادی‌های کردستان بازسازی شدند و متناسب با توان دولت اقلیم کردستان، خدمات‌رسانی به آنها انجام شده است، اما همچنان به خدمات بیشتر، حفاظت و توسعه نیاز دارند.
بی‌تردید حفاظت از طبیعت و محیط زیست‌دوستی تنها وظیفه دولت نیست؛ بلکه تک‌تک مردم کردستان باید برای حفاظت از محیط زیست تلاش کنند، زیرا این دارایی عمومی متعلق به همه ماست. محیط زیست‌دوستی نیز تنها پاک و تمیز نگه داشتن محیط زیست نیست؛ بلکه حفاظت از درختان، آب، جنگل‌ها و جانوران نیز هست و امیدوارم همه ما به فرهنگ حفاظت و توسعه محیط زیست پایبند باشیم، به محیط زیست خود احترام بگذاریم و مانند خانه خود از آن حفاظت کنیم.
در این چارچوب، این پروژه نیز ابتکاری مهم در راستای حفاظت و معرفی بیشتر محیط زیست و طبیعت کردستان به شیوه‌ای مدرن و علمی خواهد بود و به مرکز و سکویی قابل اعتماد درباره تنوع زیستی در اقلیم کردستان تبدیل می‌شود؛ مرکزی که هدف آن حفاظت بلندمدت از حیات وحش و موجودات طبیعی کردستان است. به‌ویژه اینکه اکنون در عصر تغییرات اقلیمی زندگی می‌کنیم؛ عصری که مشکلات، موانع و چالش بزرگی را پیش روی منطقه و جهان ما قرار داده است و لازم است به هر شیوه‌ای خود را برای مقابله با این موانع آماده کنیم.
در اینجا لازم می‌دانم از شهروندان کردستان بخواهم با اطلاعات، مشاهدات، پیشنهادها، تصاویر و اسناد طبیعی خود از این ابتکار حمایت کنند و بخشی از معرفی و مستندسازی حیات زیستی در کردستان و حفاظت از طبیعت آن باشند.
در این پروژه ملی، داده‌های پژوهشگران، منابع علمی و تصاویر از طریق وب‌سایت biodiversity.krd و نقشه زنده هوشمند ارائه می‌شوند تا به منبعی مشترک برای پژوهشگران، مؤسسات دانشگاهی، آموزش، آگاهی‌رسانی و برنامه‌ریزی تبدیل شود؛ در آنجا منبع و صاحب تصاویر مشخص می‌شوند و کمبودها به‌روشنی ارائه خواهند شد.
این پروژه ویژه به‌عنوان گامی علمی برای شناخت غنای طبیعی اقلیم کردستان اجرا شده است و در آن مجموع گونه‌هایی که تاکنون ثبت شده‌اند به 2252 گونه رسیده است که شامل 858 گونه جانوری و ١1408 گونه گیاهی است. برای انجام این کار بزرگ ملی و شناسایی گونه‌ها، تیمی متخصص و چندرشته‌ای فعالیت کرده است که از این افراد تشکیل شده است: هشت عضو تیم هواشناسی، هشت پژوهشگر، چهار عکاس و دو نویسنده، همراه با مشاور ویژه پروژه.
آنچه به آن اشاره کردم، در اینجا بیشتر بر اقلیم کردستان عراق متمرکز است و بیشتر موارد ثبت‌شده متعلق به استان‌های اقلیم کردستان و مرزهای مناطق خودمختار اقلیم کردستان عراق هستند؛ اما فارغ از سیاست، هر جایی که خاک کردستان باشد، امیدوارم شما به آن اهمیت بدهید و جانوران و گیاهانی را که در هر وجب از خاک کردستان وجود دارند نیز ثبت کنید؛ چه در اقلیم کردستان و چه خارج از اقلیم کردستان در کشورهای پیرامون. در هر جایی که خاک کردستان باشد، امیدوارم به آن اهمیت بدهید و این اطلاعات و داده‌ها گردآوری شوند. این کار باعث می‌شود از نظر علمی اطلاعات و داده‌های بیشتری ارائه شود و به این ثروت طبیعی مهم که برای همه ما اهمیت دارد، توجه بیشتری شود.
وظیفه‌ای دیگر، نه‌تنها ثبت، بلکه حفاظت از این جانوران و گیاهان است. حفاظت از آنها نیز وظیفه همه ماست؛ وظیفه دولت، تک‌تک شهروندان و هر کسی که دوستدار محیط زیست است و به محیط زیست و طبیعت احترام می‌گذارد.
بار دیگر از کارکنان و تمامی اعضای این پروژه مهم تشکر می‌کنم و برایتان آرزوی موفقیت دارم.
کردستانمان آباد باشد و امیدوارم همه ما بخشی از پروژه حفاظت از طبیعت رنگارنگ کردستان باشیم. دستتان درد نکند.
