صبح امروز پنجشنبه ۱۷ سپتامبر، نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در مراسم افتتاحیه «نشست سلیمانیه برای اقتصاد، توسعه و سرمایه‌گذاری» شرکت کرد. در این نشست که با حضور جمعی از مقامات بلندپایه اقلیم کردستان و عراق فدرال و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برگزار شد، رئیس اقلیم کردستان سخنرانی مهمی ایراد کرد که متن آن به شرح زیر است:
حضار محترم،
روز به‌خیر،
خوشحالم که امروز در سلیمانیه و در این نشست مهم که از سوی بنیاد «ویژن» برای بررسی آینده اقتصادی اقلیم کردستان و عراق سازماندهی شده است، در کنار شما هستم. به دست‌اندرکاران آن خسته نباشید می‌گویم.
بخش خصوصی شریکی اصلی در بازسازی اقلیم کردستان بوده و پیشرفت کردستان نیازمند آن است که نقش این بخش فراگیرتر و قوی‌تر شود. وظیفه ما فراهم‌سازی بستری قانونی، اداری و امنیتی مناسب برای سرمایه‌گذاری است.
در سال‌های گذشته، زیرساخت‌ها و کارخانه‌های خوبی در اقلیم کردستان ایجاد شد، اما زمان آن فرا رسیده است که به طور کامل از یک اقتصاد مصرف‌کننده به سوی اقتصاد تولیدکننده و تنوع‌یافته گام برداریم؛ این امر از طریق هدایت هرچه بیشتر سرمایه‌ها به سوی بخش‌های کشاورزی، صنعت، گردشگری و پشتیبانی از تولید داخلی در اقلیم کردستان محقق می‌شود.
ما اقتصاد اقلیم کردستان و عراق را تکمیل‌کننده یکدیگر می‌دانیم نه رقیب. قدرتمندی عراق، قدرتمندی برای اقلیم کردستان است و آبادانی اقلیم کردستان نیز به تمام عراق خدمت می‌کند. اختلافات سیاسی نباید مانعی برای تجارت و سرمایه‌گذاری ایجاد کند؛ بلکه باید با حکومت فدرال به چارچوب قانونی روشنی برای مسائل مالی، گمرکی و مالیاتی دست یابیم.
ما می‌خواهیم شرکت‌های اقلیم کردستان و عراق بزرگ‌تر شوند؛ مایلیم شرکت‌های اقلیم کردستان پروژه‌های تازه‌ای در مرکز و جنوب عراق اجرا کنند، اما بسیار ضروری است که بغداد تسهیلاتی برای فعالیت شرکت‌هایی که در اقلیم کردستان کار می‌کنند فراهم سازد و تمامی امور قانونی و مالی آن‌ها در اقلیم کردستان، در بغداد نیز تأیید شده و مورد اعتماد باشد.
در اینجا می‌خواهم به هسته اصلی موضوع اشاره کنم:
هیچ اصلاحات بانکی پایدار نخواهد بود، هیچ صنعت قدرتمندی بنیان گذاشته نمی‌شود و نمی‌توانیم هیچ سرمایه‌گذاری بلندمدتی را جذب کنیم مگر آنکه ثبات سیاسی و قانونی وجود داشته باشد؛ زیرا سرمایه به دنبال اعتماد است، اعتماد نیازمند ثبات است، ثبات به قانون نیاز دارد و دولت قانون نیز از احترام و پایبندی به قانون اساسی آغاز می‌شود.
حضار محترم،
پس از گذشت بیش از بیست سال از تصویب قانون اساسی عراق، لازم است بسیار به صراحت در سراسر عراق از خود بپرسیم: آیا قانون اساسی را درست همان‌گونه که بر روی آن توافق کرده بودیم، به اجرا درآورده‌ایم؟
پاسخ روشن است: خیر، نیاورده‌ایم!
ما بر این باوریم که مشکل عراق در ماهیت قانون اساسی آن نیست، بلکه در این است که قانون اساسی هنوز به طور کامل و همانند خودِ متن اجرا نشده است. قانون اساسی مطالبه‌ای ویژه برای کردها یا امتیازی برای اقلیم کردستان نیست، بلکه پیمانی میان تمامی عراقی‌ها و تضمین‌کننده حقوق تمامی اقشار و شهروندان عراق است.
هنگامی که خواستار اجرای قانون اساسی می‌شویم، چیزی را به زیان هیچ قوم و مؤلفه دیگری مطالبه نمی‌کنیم، بلکه خواهان پایبندی به همان پیمانی هستیم که عراقی‌ها شخصاً به آن رأی دادند تا نظامی فدرال، دموکراتیک و تکثرگرا بنیان نهند.
اجرای قانون اساسی، شراکت و همزیستی میان مؤلفه‌های عراق و نهادهای دولتی را در این کشور تقویت می‌کند.
به صراحت می‌گویم: قانون اساسی منبع قدرت برای تمامی مؤلفه‌های عراق است. اجرای قانون اساسی به دولت قدرت می‌بخشد و اعتماد را از سوی مردم عراق با تمامی مؤلفه‌هایشان به آن بازمی‌گرداند.
ما عراقی را نمی‌خواهیم که در آن هر مؤلفه‌ای برای حفاظت از خود به زور، تعداد یا جایگاهش پناه ببرد، بلکه عراقی را می‌خواهیم که در آن همه به قانون اساسی پناه ببرند.
دولتی را می‌خواهیم که در آن کرد، عرب، ترکمان، مسیحی، ایزدی و تمامی شهروندان عراق احساس کنند حقوقشان با تغییر دولت‌ها یا معادلات قدرت تغییر نمی‌کند، بلکه حقوقشان توسط قانون اساسی تضمین شده و توسط نهادهای دولتی و قانون صیانت می‌شود.
فدرالیسم که در قانون اساسی به تصویب رسیده، منبع بزرگی از قدرت برای عراق است؛ اگر فدرالیسم به اجرا درآید، عراق را به کشوری بسیار قدرتمند در منطقه تبدیل می‌کند. فدرالیسم قالبی است که عراقی‌ها به آن رأی داده و برای بنیان‌نهادن دولت نوین خود بر پایه شراکت و تضمین وحدت، آن را پذیرفته‌اند. به همین دلیل، اجرای قانون اساسی کلید حل مشکلات عراق است.
ما در اقلیم کردستان بخشی از عراق فدرال هستیم. بار دیگر تأکید می‌کنم که بغداد عمق استراتژیک ماست و امنیت و ثبات عراق بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت و ثبات اقلیم کردستان است. قدرتمندی اقلیم کردستان نیز باید به عنوان منبع قدرتی برای کل عراق نگریسته شود. از این رو، نباید اختلافات میان اقلیم کردستان و بغداد به عنوان بحرانی سالانه باقی بماند و با راه‌حل‌های مقطعی حل شود.
ما قانون اساسی داریم، نهاد داریم، میز گفت‌وگو داریم؛ با بروز هر بحرانی به توافقی تازه نیاز نداریم، بلکه به اجرای آن توافق بزرگی نیازمندیم که همه ما بر سر آن گردهم می‌آییم و آن هم قانون اساسی عراق است. مسائل مربوط به بودجه، حقوق، نفت و گاز و اختیارات باید راه‌حل‌های قانونی همیشگی داشته باشند؛ به گونه‌ای که حقوق اقلیم کردستان، حقوق عراق و تمامی شهروندان عراق را حفظ کند.
هدف این نیست که اربیل بر بغداد پیروز شود یا بغداد بر اربیل پیروز گردد، بلکه هدف این است که عراق پیروز شود و قانون اساسی پیروز گردد. قدرت همه ما در یک عراق فدرالِ قدرتمند نهفته است و قدرت همه ما در این است که اقلیم کردستان در چارچوب عراق قوی‌تر باشد.
قدرتمندی عراق در این است که با روح قانون اساسی رفتار کند و عراقی‌ها با تمامی مؤلفه‌هایشان در زیر چتر قانون اساسی خود را در چارچوب شراکتی واقعی و لمس‌پذیر ببینند.
عزیزان...
اگر از همان ابتدا پایبند قانون اساسی بودیم و آن را به طور کامل اجرا می‌کردیم، بی‌شک عراق باثبات‌تر، پیشرفته‌تر و آبادتر می‌شد، اعتماد میان مؤلفه‌ها تقویت می‌گشت و جایگاه عراق در سطح منطقه نیز مسلماً بزرگ‌تر می‌گردید.
مدیریت بحران‌ها به جای حل‌وفصل آن‌ها، زمان، فرصت و منابع فراوانی را به هدر داد. زمان آن فرا رسیده است که به مدیریت اختلافات پایان دهیم و به حل‌وفصل آن‌ها روی آوریم؛ راه آن نیز روشن است و عبارت است از: قانون اساسی، گفت‌وگو و شراکت ملی در این کشور. نهادها باید تقویت شوند و مکانیزمی برای کشف خطاها و اصلاح آن‌ها ایجاد شود تا دیگر تکرار نشوند.
این موضوع ما را به محور نشست امروز بازمی‌گرداند؛ سرمایه‌گذاری که پروژه‌ای بزرگ تأسیس می‌کند، برای دهه‌های آینده کار می‌کند؛ بنابراین به قانون روشن، دستگاه قضایی قابل اعتماد و مستقل، سیستم بانکی استوار و ثبات سیاسی نیاز دارد تا بتواند پروژه‌اش را به انجام برساند. به همین دلیل، اجرای قانون اساسی و حاکمیت قانون با اقتصاد عجین شده‌اند.
عزیزان،
اقلیم کردستان و عراق دارای توانمندی‌های فراوان و سرمایه انسانی عظیمی هستند؛ وظیفه ماست که از طریق تحکیم اعتماد میان شهروندان و نهادها، میان بخش دولتی و خصوصی، و میان اقلیم کردستان، بغداد و تمام عراق، بستر رشد را برای آن‌ها فراهم کنیم. در هر جایی که اعتماد و حاکمیت قانون وجود داشته باشد، سرمایه‌گذاری، فرصت‌های شغلی و توسعه بیشتر خواهد بود.
در عراق و اقلیم کردستان، دیگر نباید مشکلات بار سنگینی بر دوش شهروندان بگذارد. کردستانی‌ها چشم‌انتظار نیروها و جریان‌های سیاسی هستند تا مشکلات را با همدلی، یکپارچگی و همبستگی در داخل اقلیم کردستان حل‌وفصل کنند. شهروندان و سرمایه‌گذاران کردستان با ثبات سیاسی، کار و زندگی بهتری خواهند داشت؛ بنابراین همه ما باید برای توافق و ثبات تلاش کنیم.
در همین راستا، از بنیاد «ویژن» قدردانی کرده و از دعوتشان سپاسگزارم. همچنین می‌خواهم از دیدگاه برادر عزیز و گرامی‌ام، کاک قباد، به خاطر این ابتکار عمل و تشویقی که به همراه «ویژن» برای این کارهای زیبا انجام دادند، تشکر کنم. مسلماً این برادر عزیز، مدت‌هاست که در حکومت اقلیم کردستان با هم کار کرده‌ایم. من این برادر عزیز را سرمایه‌ای برای اقلیم کردستان و این کشور می‌دانم و از او تقدیر می‌کنم.
خوش‌آمدید و بسیار سپاسگزارم.
