Kürdistan Bölgesi Hükümet Başkanı, Zaho Özerk İdaresi’nde “Zaho Vadisi” turizm projesinin temelini attı ve turizm sektörünün geliştirilmesinin, gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi amacıyla hükümet kabinesinin programının temel bir parçası olduğunu açıkladı.
Bugün, pazar günü 25 Ekim ayının 2026’si, Kürdistan Bölgesi Hükümet Başkanı Mesrur Barzani, Zaho Vadisi turizm projesinin temelini attı.
Törende hükümet başkanı bir konuşma yaptı ve konuşmasında memnuniyetini dile getirerek turizm sektörüne önem vermenin hükümet kabinesinin programının bir parçası olduğunu ve bu doğrultuda hükümetin elinden gelen hiçbir şeyi esirgemeyeceğini belirtti. Ayrıca Kürdistan Bölgesi’nin doğasının yanı sıra çok sayıda tarihî ve dinî mekâna sahip olduğunu, bunlardan turizm açısından yararlanılabileceğini ve buralara yatırım yapılabileceğini ifade etti.
İşte konuşmanın metni:
Rahman ve Rahîm olan yüce Allah’ın adıyla
Değerli kız ve erkek kardeşler
Değerli katılımcılar
Hepiniz hoş geldiniz. Bugün stratejik bir turizm projesinin temelini atmak üzere sizinle birlikte olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bu proje, Kürdistan Bölgesi ve Irak düzeyinde örnek teşkil eden büyük bir projedir. Hepinizi en içten dileklerimle selamlıyor ve bugün bu projenin temelini atmaktan mutluluk duyuyorum. Bu projenin tamamlanmasının ardından, Badinan bölgesinde ve genel olarak Kürdistan Bölgesi’nde turizm sektörünün daha da gelişmesine vesile olacağına inanıyorum.
Marmontana şirketine ve bu güzel çalışmayı gerçekleştiren sevgili kardeşim Hacı Saman’a teşekkür ediyorum. Zaho Bağımsız İdaresi’ne de sağladıkları kolaylıklar ve yatırımcıları Zaho Bağımsız İdaresi sınırları içine çekmek için sundukları destekten dolayı teşekkür ediyorum. Zaho halkına da sürekli destekleri ve kendi çevrelerine, şehirlerine ve ülkelerine gösterdikleri sevgi nedeniyle teşekkür ediyorum. Gerçekten bu, teşekküre ve gurur duymaya değer bir durumdur.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti, programı çerçevesinde ve özel sektörün iş birliğiyle turizm sektörüne büyük önem ve değer vermiştir. Bu, Kürdistan Bölgesi Hükümeti kabinesinin, Kürdistan Bölgesi ekonomisinin çeşitlenmesi ve bölgedeki gelir kaynaklarının artırılması yönündeki politikasının bir parçası olmuştur.
Kürdistan Bölgesi, özellikle de Badinan bölgesi, turizm açısından çok sayıda güzel ve çekici yere ve önemli bir konuma sahiptir. Aynı zamanda Kürdistan Bölgesi’nin en önemli gelir kaynaklarından biri olabilecek büyük fırsatlara sahiptir ve halkımız ile gençlerimiz için çok sayıda iş imkânı sunacaktır.
Kürdistan çok güzel ve son derece etkileyici bir doğaya sahiptir. Bir süre önce Zaho’ya geldim ve birçok turistik yeri ziyaret ettim. Gerçekten çok güzel ve hoş yerler var. İnanın, hepsinden daha çok memnuniyet verici olan ise yolların kenarlarına hiçbir çöp atıldığını görmemiş olmamdı; bu da teşekküre değer bir durumdur.
Halkımızın bu turizm projelerinden yararlanmasını umuyorum. Buraya misafirler de gelecek; onlara saygı gösterin. Bizim talebimiz, onların da Kürdistan Bölgesi’nin çevresine ve bu projelere saygı göstermeleridir. Hep birlikte Kürdistan Bölgesi ekonomisini, özellikle de bu bölgenin ekonomisini ilerletmek için daha iyi adımlar atabiliriz.
Geçmiş dönemlerde ne yazık ki Kürdistan’ın doğası büyük zarar gördü ve birçok köyümüz yıkıldı. Hâlen karmaşa, savaş, çatışma ve güvenlik ile huzurun bulunmaması nedeniyle, özellikle bazı sınır noktalarında, her yer yeniden imar edilememiştir. Umudumuz, en kısa sürede bu yerlere de huzur ve istikrarın geri dönmesi ve bunların bir kez daha Zaho Bağımsız İdaresi sınırları içindeki turizm projelerinin bir parçası hâline gelmesidir. Şu anda gördüğümüz türden projeler bu yerlerde de gerçekleştirilsin.
Kürdistan’ın güzel bir doğaya sahip olmasının yanı sıra, tarih açısından da Kürdistan Bölgesi’nin genelinde, Duhok’ta, Zaho’da, Amadiye’de, Akre’de, Semile’de, Berdereş’te çok sayıda tarihi ve ilgi çekici yer bulunmaktadır. Tüm yerlerin adını söylemem gerekir mi bilmiyorum; çünkü bazı arkadaşlar belki Batifa’yı, Kani Masi’yi kastedebilir. Genel olarak Badinan bölgesi önemlidir. Ancak yine Erbil’de, Soran’da, Ranya’da, Şanidar Mağarası’nda ve bizzat Erbil Kalesi’nde çok sayıda ilgi çekici yer vardır. Kısacası, tarihi eser niteliğinde pek çok yer bulunuyor ve insanlar bunları ziyaret ederek yararlanabilir. Germiyan bölgesinde, Süleymaniye’de, Ranya’da ve Kaladize’de de insanların gidip ziyaret edebileceği çok sayıda tarihi yer var.
Tarihi eserlerin yanı sıra, cami, kilise ve tapınak gibi çok sayıda dinî mekân da bulunmaktadır. Bu dinî mekânlar, dışarıdan ve ülke içinden insanların Kürdistan Bölgesi’ni ve bu yerleri ziyaret etmeleri için bir neden olabilir. Bu nedenle Kürdistan, turizm sektörüne daha fazla önem vermeli, bu projeleri daha çok hayata geçirmeli ve bölge halkı için daha fazla iş imkânı oluşturmalıdır. Böylece hem yaşam standartlarını iyileştirebilir hem de bölge genelinde sunulan hizmetlerin kalitesini artırabilirler.
Hükümetin yapması gereken, daha fazla destek ve kolaylık sağlamaktır; izin verilmesi konusunda daha fazla kolaylık sağlamalı, bu projelere yardımcı olmalı ve ortak projeler bulunması hâlinde gereken her konuda yine hükümet destek vermelidir. Böylece Kürdistan Bölgesi ekonomisinin çeşitlendirilmesine daha fazla önem verebiliriz.
Hükümet birçok alanda kolaylık sağladı. Özellikle yolların yapılması ve dijital hizmetlerin geliştirilmesi; gerek şirketlerin kurulması gerekse halkımızın günlük hizmetleri için, insanlar işlerini yürütmek üzere geldiklerinde bu dijital hizmetler büyük kolaylık sağlayabilir. Şirketler işlerini en kısa sürede yürütebilir, halk da bu hizmetlerin hızından daha fazla yararlanabilir.
Son olarak tüm vatandaşlardan ve buraya geldiklerinde yabancı turistlerden ricam, Kürdistan Bölgesi’nin doğasına saygı göstermeleri, bu projelere sahip çıkmaları ve temizliği korumalarıdır. Çünkü gerçekten bizim açımızdan, Kürdistan Bölgesi’nde doğamızın temizliğini korumakla kalmayıp, toprağımızın her karışı bizim için kutsaldır. Zira bu toprağı korumak için büyük hizmetler verilmiş, mücadeleler yürütülmüş ve şehitlerimizin kanı bu topraklara dökülmüştür. Bu nedenle toprağımızı ve ülkemizi temiz tutmak bir görevdir. Umudum, herkesin bu görevi yerine getirmesi ve doğanızı temiz tutmasıdır. İnşallah her zaman sağlıklı ve güvende olursunuz.
Projenin adı için de bir öneride bulunmak istiyorum. Siz Zaho’dansınız; bir kişi Zaho’dan olduğunda ona Zaho’lu denir, değil mi? Bu da Zaho Vadisi’dir. Zaho Vadisi’nin İngilizcesi de (Zaxo Valley) demektir. Eğer bunu tamamen (Zaxoli) yaparsanız, projeye Zaxoli adını verirseniz, bence çok uygun bir isim olur. Eğer hoşunuza giderse, inşallah başarılı olursunuz ve Kürdistan da her zaman bayındır olsun. Çok teşekkür ederim.
