بەڵەکی (Vitiligo) یەکێکە لەو نەخۆشییە درێژخایەنانەی پێست کە کاریگەری گەورەی لەسەر ڕوخسار و باری دەروونی تووشبووان دروست دەکات. پزیشکانی پسپۆڕ ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم حاڵەتە بەهۆی لەدەستدانی ڕەنگی سروشتی پێست (میلانین) ڕوودەدات، کە دەبێتە هۆی دەرکەوتنی پەڵەی سپی لە شوێنە جیاجیاکانی جەستەدا.
هۆکارەکانی تووشبوون بە بەڵەکی
شارەزایانی بواری پێست کۆکن لەسەر ئەوەی کە هۆکاری سەرەکی ئەم نەخۆشییە پەیوەندی بە "تێکچوونی سیستەمی بەرگری جەستە"وە هەیە، کە تێیدا جەستە بە هەڵە هێرش دەکاتە سەر خانە ڕەنگدەرەکانی خۆی و لەناویان دەبات. جگە لەوە، هۆکاری بۆماوەیی ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت، بەو پێیەی نزیکەی 30%ی تووشبووان لە خێزانەکانیاندا ئەم نەخۆشییە بوونی هەبووە. هەروەها فشاری دەروونی توند و بەرکەوتنی تیشکی بەتینی خۆر یان ماددە کیمیاییەکان وەک هۆکاری یاریدەدەر بۆ دەرکەوتنی پەڵەکان دادەنرێن.
نوێترین ڕێگاکانی چارەسەر
هەرچەندە تا ئێستا چارەسەرێکی بنبڕ کە نەخۆشییەکە بە یەکجاری ڕابگرێت نییە، بەڵام پزیشکان چەندین ڕێگەی مۆدێرن بۆ گەڕاندنەوەی ڕەنگی پێست بەکاردەهێنن، لەوانە:
چارەسەری دەرمانی: بەکارهێنانی کرێمە کۆرتیکۆستیرۆیدەکان و دەرمانی ڕێکخەری بەرگری کە یارمەتی گەڕانەوەی ڕەنگی پێست دەدەن لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا.
چارەسەر بە تیشک (Phototherapy): بەکارهێنانی تیشکی دەستکردی وەک UVB یان لیزەر، کە یەکێکە لە کاریگەرترین ڕێگاکان بۆ هاندانی خانەکان تا دووبارە ڕەنگ بەرهەم بهێننەوە.
نەشتەرگەری: لە حاڵەتە جێگیرەکاندا، پزیشکان پەنا دەبەنە بەر "چاندنی پێست" بە گواستنەوەی پارچە پێستێکی تەندروست بۆ شوێنە تووشبووەکە.
لابردنی ڕەنگ (Depigmentation): ئەمە بۆ ئەو کەسانە بەکاردێت کە زۆربەی جەستەیان سپی بووە، بۆ ئەوەی تەواوی پێستیان ببێتە یەک ڕەنگی یەکگرتوو.
ئامۆژگاری بۆ پاراستنی پێست
پزیشکان جەخت دەکەنەوە کە تووشبووانی بەڵەکی دەبێت بەردەوام "دژە خۆر" بەکاربهێنن، چونکە ئەو شوێنانەی ڕەنگیان نییە زۆر هەستیارن و زوو دەسووتێن. هەروەها دوورکەوتنەوە لە بریندارکردنی پێست و تاتۆ کردن زەروورە، چونکە هەر برینێک دەکرێت ببێتە هۆی دروستبوونی پەڵەیەکی نوێی بەڵەکی لەو شوێنەدا.
لەکۆتاییدا، پزیشکان ڕێنمایی هاووڵاتیان دەکەن کە لە کاتی دەرکەوتنی هەر گۆڕانکارییەک لە ڕەنگی پێستیاندا، سەردانی پزیشکی پسپۆڕ بکەن بۆ ئەوەی لە سەرەتاوە کۆنتڕۆڵی حاڵەتەکە بکرێت.
