Şerê metalên kêmpeyda li Asyayê germ dibe; kontrola 99 sedî metala «ytrium» ji aliyê Çînê ve çawa pîşesaziya Japonê ber bi hilweşînê ve biriye? Beriya ku rezervên stratejîk ên Tokyo ji metala «ytrium» bi tevahî biqedin, tenê çend mehên kêm ji bo Tokyo mane; ev metal ku bi berxwedana xwe ya bilind li hember germê tê naskirin, hêmanek bingehîn û diyarker e di çêkirina otomobîlan, motorên balafiran û çîpên elektronîkî (nîv-gihêzkaran) de.
Girêdayîbûna Japonê bi vê metalê re mezintirîn xala lawaz a aboriya vê welatê eşkere kiriye, ji ber ku Pekîn kontrola nêzîkî 99 sedî ya pêvajoya hilberîn û paqijkirina vê metalê li ser asta cîhanê di destê xwe de digire û Tokyo jî bi awayekî mutleq girêdayî wê ye, ji ber ku tu alternatîfeke din tune ye. Lê di bersivê de li gotinên siyasî yên Japonê derbarê pirsa Taywanê, ku hêrsa dijwar a Pekînê li dû xwe anî, rayedarên Çînê biryar dan ku li ser hinardekirina vê metalê bo Japonê sînorên tund ferz bikin.
Ev biryara Pekînê şokeke mezin di bazarên navneteweyî de çêkir; wisa ku bihayê oksîda ytriumê li derveyî axa Çînê zêdetir ji 179 qat zêde bû û gihîşt 1150 dolarên ji bo her kilogramekê, di heman demê de bihayê heman metalê li hundirê Çînê ji 9 dolarên ji bo her kilogramekê derbas nabe.
Li hember vê tengasiya pîşesazî, Japon hewl dide ku serî li hikûmeta Amerîkayê bide da ku li ser Çînê zextê bîne û sînorên han kêm bike. Sedema bingehîn a tevlêbûna Washingtonê di vê krîzê de ev e ku qutkirina vê metalê tenê zirarê nade Japonê, lê sektora pîşesaziyên parastinê ya Amerîkayê jî bi zirarên mezin re rû bi rû dike, ji ber ku Washington di warê leşkerî û çekan de girêdayî parçe û amûrên Japonî ye ku di çêkirina wan de metala ytriumê hatiye bikaranîn.
