پێنج ساڵ دوای گرتنەدەستی دەسەڵات لە ئەفغانستان، ژمارەیەک لە جەنگاوەرانی تاڵیبان ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرکردەکانیان ئەوانیان فەرامۆش نەکردووە، بەڵکو سەرقاڵی کاری لەپێشینەی دیکەن. عەبدولسەمەد، جەنگاوەرێکی تاڵیبان لە باکووری وڵات، لە لێدوانێکدا بۆ بی بی سی ڕایگەیاند کە هیوا دەخوازن ڕۆژێک بێت بەرپرسانی باڵا ئاوڕ لە کێشە ئابوورییەکانی ئەوان و کەمیی خزمەتگوزارییەکانی وەک ڕێگەوبان و ناوەندی تەندروستی بدەنەوە.
لە لایەکی دیکەوە، عەبدوڵڵا سەرحەدی، پارێزگاری پێشووی تاڵیبان لە بامیان، لە چاوپێکەوتنێکدا دانی بەوەدا نا کە پەیکەرە مێژووییەکانی بودای لەو شارەدا "بە دەستەکانی خۆی" تێکداوە. سەرحەدی کە پێشتر لە زیندانی گوانتانامۆ بووە، ئەو کارەی وەک "ویستی خودا" وەسف کرد. ناوبراو لە بەشێکی تری قسەکانیدا ڕەخنەی لە قەدەغەکردنی مۆبایلی زیرەک گرت کە لەلایەن ڕێبەری تاڵیبانەوە بەسەر بەرپرساندا سەپێنراوە و وتی ئەم بڕیارە کارە کارگێڕییەکانی زۆر خاو کردووەتەوە. هەروەها سەبارەت بە پرسی مافی ژنان، سەرحەدی بە زمانێکی توند ژنانی بە "ناقیسولعەقڵ" ناوبرد، کە ئەمەش کاردانەوەی زۆری لێکەوتووەتەوە.
لە پەرەسەندنێکی جیاوازدا، زەبیحوڵڵا موجاهید، وتەبێژی ناسراوی تاڵیبان، بۆ یەکەمجار ئاشکرای کرد کە ناوی ڕاستەقینەی ئەو "تاهیرشا سدیقی"یە و ناوی موجاهید تەنیا ناوێکی خواستراو بووە کە لە کاتی چالاکییە چەکدارییەکاندا بەکاریهێناوە. سەبارەت بە پرسی خوێندنی کچان و کارکردنی ژنانیش، موجاهید ڕایگەیاند کە هێشتا بەدوای "چارەسەرێکی شەرعی"دا دەگەڕێن و پێی وایە ئامادەبوونی ژنان لە ناو فەرمانگەکاندا دەبێتە هۆی "بێڕەوشتی" و تێکچوونی کەرامەتیان.
ئەفغانستان لە دوای ئابی 2021 و گەڕانەوەی تاڵیبان بۆ سەر دەسەڵات، ڕووبەڕووی قەیرانێکی مرۆیی قووڵ بووەتەوە و بەپێی ئامارەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان، 3 لە هەر 4 کەس لەو وڵاتەدا ناتوانن پێداویستییە سەرەتاییەکانی ژیانیان دابین بکەن. سەرەڕای فشارە نێودەوڵەتییەکان بۆ پێکهێنانی حكوومەتێکی گشتگیر و کردنەوەی دەرگای قوتابخانەکان بەڕووی کچاندا، تاڵیبان هێشتا پابەندە بەو سیستەمە توندەی کە لەسەر بنەمای خوێندنەوەی خۆی بۆ شەریعەتی ئیسلامی دایڕشتووە، ئەمەش وڵاتەکەی تووشی گۆشەگیرییەکی سیاسی و ئابووریی توند کردووە.
