شاندێکی کۆماری عێراق بە سەرۆکایەتی هیشام ئەلعەلەوی، باڵیۆزی عێراق لە نەمسا و نوێنەری هەمیشەیی لە نەتەوە یەکگرتووەکان، ڕۆژی چوارشەممە 1ی تەممووزی 2026، بەشداری لە دووەم کۆبوونەوەی بەرپرسانی باڵای هاوپەیمانیی جیهانی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی قاچاخچێتیی کۆچبەران کرد کە لە سەنتەری نێودەوڵەتیی ڤیەنا بەڕێوەچوو.
دیندار زێباری، ڕێکخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و چەند نوێنەرێکی تری حکوومەتی هەرێم وەک ئەندامی شاندەکە ئامادە بوون.
لە میانی کۆبوونەوەکەدا، شاندی عێراق کورتەیەکی لەسەر هەوڵ و ئەزموونەکانی وڵاتەکەیان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵەنگارییەکانی قاچاخچێتیی کۆچبەران خستە ڕوو. تیشک خرایە سەر ئەو ڕێکارە خۆپارێزییانەی کە گیراونەتە بەر، پەرەپێدانی چوارچێوە یاساییەکان و بەهێزکردنی هەماهەنگیی نێوان دامەزراوە نیشتمانییەکان و پەرەپێدانی هاوکارییە نێودەوڵەتییەکان بۆ بنبڕکردنی ئەم دیاردەیە.
شاندەکە جەختی لە گرنگیی بەهێزکردنی هاوبەشییەکان لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی جیهانیدا کردەوە، هاوکات ئاماژەی بە بەردەوامیی هەماهەنگییەکان لەگەڵ نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ماددە هۆشبەرەکان و تاوان (UNODC) و هاوبەشە نێودەوڵەتییەکانی تر کرد. هەروەها جەخت لە پێویستیی توندترکردنی ڕێکارە یاسایی و دامەزراوەییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی تۆڕەکانی قاچاخچێتیی مرۆڤ کرایەوە.
لە بەشێکی تری وتەکانیاندا، ئەندامانی شاندەکە باسیان لە گرنگیی پەیڕەوکردنی دیدگایەکی گشتگیر بۆ ڕێڕەوەکانی کۆچ کرد و داوایان کرد هەماهەنگی و ئاڵوگۆڕی زانیاری لە نێوان ئەو وڵاتانەی کە کۆچبەرانی لێوە دێن و ئەو وڵاتانەی کە پێیدا تێدەپەڕن (ترانزێت) زیاتر بکرێت. ئامانجی ئەم هەوڵانە ڕێگریکردنە لەوەی کۆچبەران لەلایەن تۆڕە تاوانکارییەکانی قاچاخچێتییەوە بقۆزرێنەوە.
بەشداریی هاوبەشی نوێنەرانی حکوومەتی فیدراڵ و حکوومەتی هەرێمی کوردستان لەم کۆڕبەندە نێودەوڵەتییەدا، وەک پابەندبوونی عێراق بۆ یەکخستنی هەوڵە نیشتمانییەکان بە مەبەستی پاراستنی هاووڵاتیان و کارکردنی هاوبەش لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی قاچاخچێتیی کۆچبەران لە ساڵی 2026دا هەژمار دەکرێت.
