لە ماوەی 10 ساڵی ڕابردوودا، خانووی "ژمارە 10" لە شەقامی داونینگ ستریت، گەواهیدەری یەکێک لە پڕکێشەترین و ناجێگیرترین قۆناغە سیاسییەکانی مێژووی هاوچەرخی بریتانیا بووە. بە دەستبەکاربوونی "کیر ستارمەر" وەک سەرۆک وەزیرانی نوێ، بریتانیا دەچێتە ناو قۆناغێک کە تێیدا 7ـەمین سەرۆک وەزیران لە ماوەی تەنها یەک دەیەی ڕابردوودا حوکمی وڵاتەکە دەکات، بەڵام ئەویش دەستی لە کار کێشایەوە.
ئەم زنجیرە گۆڕانکارییە خێرایە، کە لە وڵاتێکی خاوەن دیموکراسییەکی سەقامگیری وەک بریتانیا بە دەگمەن دادەنرێت، لە ساڵی 2014ـەوە دەستی پێکرد. لەو کاتەوە تا ئێستا، 5 سەرکردە لە پارتی پارێزگاران (Conservative) یەک لە دوای یەک پۆستەکەیان جێهێشتووە، کە زۆربەیان بەهۆی قەیرانە ناوخۆییەکانی حزبەکەیان و لێکەوتە قورسەکانی "برێکزیت" بووە.
سەرکردەکان و کۆتاییە جیاوازەکان
دەیڤید کامیرۆن: دوای شکستی لە ڕیفراندۆمی مانەوە لە یەکێتی ئەوروپا، کورسییەکەی جێهێشت.
تێریزا مەی: سێ ساڵ لە ململانێیەکی تونددا بوو بۆ تێپەڕاندنی ڕێککەوتنی برێکزیت، بەڵام دواجار دەستی لەکار کێشایەوە.
بۆریس جۆنسن: سەرەڕای سەرکەوتنە گەورەکەی لە هەڵبژاردن، بەهۆی زنجیرەیەک سکانداڵی سیاسی و فشارە ناوخۆییەکان ناچار بە ڕۆیشتن کرا.
لیز تڕەس: تەنها 49 ڕۆژ لە دەسەڵاتدا مایەوە، کە بە کورتترین و پڕ قەیرانترین ماوەی سەرۆکایەتی لە مێژووی بریتانیادا تۆمارکرا.
ڕیشی سوناک: هەوڵیدا ئابووری وڵات جێگیر بکاتەوە، بەڵام لە هەڵبژاردنە گشتییەکەی 2024ـدا تووشی شکستێکی مێژوویی بوو.
کیر ستارمەر: ئێستا وەک نوێنەری پارتی کرێکاران (Labour) ئەرکی کۆتاییهێنان بەم ناسەقامگیرییەی لە ئەستۆ بوو بەڵام ئەویش دەستی لەکار کێشایەوە و گوتی: چی دیکە گرنگی بە خێزانەکەم دەدەم.
هۆکارە بنەڕەتییەکان
چاودێران پێیان وایە "برێکزیت" (چوونە دەرەوەی بریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا) خاڵی وەرچەرخان و هۆکاری سەرەکی ئەم گۆڕانکارییە خێرایانە بووە. لێکەوتە ئابوورییەکان، بەرزبوونەوەی تێچووی بژێوی و ململانێی باڵە جیاوازەکانی ناو پارتی دەسەڵاتدار، وڵاتەکەیان ڕووبەڕووی جۆرێک لە "ئیفلیجی سیاسی" کردبووەوە.
ئایا قۆناغی جێگیری دەستپێدەکات؟
هاتنی حکوومەتێکی نوێ بە زۆرینەیەکی ڕەها لە پەرلەمان، هیوایەکی بۆ گەڕانەوەی سەقامگیری سیاسی دروستکردووە. بەڵام پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: ئایا "کیر ستارمەر" وازی هێنا ئایا کێ دەبێە سەرکوەزیرانی نوێ، یان ئاستەنگە ئابووری و نێودەوڵەتییەکان جارێکی دیکە بریتانیا دەخەنەوە ناو بازنەی گۆڕانکارییە بەردەوامەکان؟
