ترەمپ: لەوانەیە خۆم بۆ پۆستی سەرۆکایەتی بەربژێر بکەمەوە

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە هەنگاوێکی سیاسیی چاوەڕواننەکراودا کە دەکرێت تەنگژەیەکی دەستووری بنەڕەتی لە واشنتن دروست بکات، دەڵێت:"لە وانەیە بۆ خولی چوارەم خۆم بەربژێر بکەمەوە و دڵنیاشم دەیبەمەوە".

دۆناڵد ترەمپ، ئەمریکا، جارێکی دیکە گۆڕەپانی سیاسیی وڵاتەکەی و جیهانی هەژاند دوای ئەوەی بە فەرمی نیازی خۆی بۆ مانەوە لە دەسەڵات بۆ خولێکی دیکە دەربڕی. ترەمپ لە لێدوانێکدا کە هەژماری شیکاریی عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، گواستوویەتییەوە، ڕایگەیاند: "خۆشحاڵم کە نیازی خۆم بۆ کاندیدبوون بۆ خولی 4 وەک سەرۆکی ئەمریکا ڕادەگەیێنم. من ئەمە ئەنجام دەدەم. من 3 جار بردوومەتەوە و ئێستاش جارێکی دیکە دەیبەمەوە." ئەم لێدوانە ئاماژەیەکی ڕاشکاوە بۆ ئەوەی کە ترەمپ دان بە ئەنجامەکانی هەڵبژاردنی 2020ـدا نانێت و خۆی وەک براوەی سێ هەڵبژاردنی یەک لە دوای یەک (2016، 2020، 2024) دەبینێت.

ئەم ڕاگەیاندنەی ترەمپ لە ناوخۆی ئەمریکادا دەنگدانەوەیەکی یەکجار گەورەی لێکەوتووەتەوە، چونکە هەموارکردنی 22ـەمی دەستووری ئەمریکا، سەرۆکەکان بۆ تەنها 2 خول سنووردار دەکات. چاوەدێرانی سیاسی لە BBC ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم هەنگاوەی ترەمپ بە واتای "شۆڕشێکی دەستووری" دێت و پێدەچێت ناوبراو بیەوێت لە ڕێگەی زۆرینەی کۆمارییەکان لە دادگای باڵا، گۆڕانکاری لە یاسای هەڵبژاردنەکاندا بکات. جەختکردنەوەی لەسەر بردنەوەی "3 جار"، نیشانەی ئەوەیە کە ترەمپ دەیەوێت شەرعییەتی تەواو بە خولی چوارەمی بدات، کە ئەمەش ململانێیەکی توندی یاسایی و جەماوەری لە ناوخۆی ئەمریکادا لێدەکەوێتەوە.

سەرنجڕاکێشە کە یەکەم کاردانەوەی دیپلۆماسی لە لایەن هەژماری شیکاریی عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێرانەوە بووە. تاران ئەم ڕاگەیاندنەی ترەمپ وەک پەیامێکی "شەڕخوازانە" دەبینێت، بەتایبەت کە ناوچەکە لە ژێر کاریگەریی 7 شەو لە بۆردومانی چڕی ئەمریکا و ئامادەباشکردنی 50,000 سەربازدایە. بۆ تاران، مانەوەی ترەمپ لە دەسەڵات بۆ خولی چوارەم، بە واتای بەردەوامیی گەمارۆی دەریایی و سیاسەتی "تێشکاندنی تەواوەتی" دێت. شارەزایان پێیان وایە ترەمپ دەیەوێت ئەم دۆخی جەنگە بەکاربهێنێت بۆ تێپەڕاندنی بەربەستە دەستوورییەکان و خۆی وەک "سەرکردەی نیشتمانی لە کاتی جەنگدا" نیشان بدات.