حکومەتی ئێران لە پەیامێکی فەرمیدا ئەمریکای بە "پێشێلکارییەکی ئاشکرا" (Blatant Violation)ی ڕێککەوتننامەی ئاشتی و لێکتێگەیشتنی نێوان هەردوو وڵات تۆمەتبار کرد. ئەم پەرەسەندنە نوێیە لە کاتێکدایە کە گرژییەکان لە ناوچەی گەرووی هورمز و کەناراوەکانی ئێران گەیشتووەتە ئاستێکی مەترسیدار.
بەرپرسانی تاران ڕایانگەیاند کە واشنتن پابەند نەبووە بە بڕگەکانی ئەو ڕێککەوتننامە کاتییەی کە بۆ ماوەی 60 ڕۆژ واژۆ کرابوو. ئێران دەڵێت، هێرشە ئاسمانییەکانی ئەم دواییەی ئەمریکا بۆ سەر کەناراوەکانی وڵاتەکەی، هەوڵێکی ئەنقەستە بۆ تێکدانی ئاگربەست و نیشانەی بێوەفایی ئەمریکایە بەرامبەر بە بەڵێنە نێودەوڵەتییەکان.
ئەم تۆمەتبارکردنە تەنها چەند کاتژمێرێک دوای ئەوە دێت کە سوپای پاسدارانی ئێران هەڕەشەی وەڵامدانەوەی توندی کرد و ڕایگەیاند، هێزەکانیان بنکە سەربازییەکانی ئەمریکایان لە ناوچەکەدا کردووەتە ئامانج. تاران جەخت دەکاتەوە کە هەر جۆرە دەستوەردانێک لە هاتوچۆی کەشتییەکان یان بەزاندنی سەروەریی خاکەکەی، وەک کۆتاییهێنان بە ڕێککەوتننامەی ئاشتی دەبینرێت و ئەمریکا بەرپرسیاری یەکەمی تێکچوونی دۆخەکەیە.
لە لایەکی ترەوە، کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە نیگەرانییەکی زۆرەوە چاودێری ئەم پەرەسەندنانە دەکات. چاودێران هۆشداری دەدەن کە ئەم "پێشێلکارییە" ئەگەر بە دیپلۆماسی چارەسەر نەکرێت، ناوچەکە بەرەو شەڕێکی گشتگیر دەبات و تەواوی ئەو هەوڵانە لەناو دەبات کە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی لە ساڵی 2026دا درابوون.
تا ئێستا وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بە فەرمی وەڵامی ئەم تۆمەتانەی ئێرانی نەداوەتەوە، بەڵام واشنتن پێشتر ڕایگەیاندبوو کە هێزەکانیان تەنها بۆ پاراستنی ئاسایشی دەریایی و بەرپەرچدانەوەی سەرپێچییەکان لە گەرووی هورمزدا جووڵاون.
