دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند، سوپای وڵاتەکەی بەمزووانە چیای پیکاکس لە ئێران بۆردومان دەکات، کە بنکەیەکی سەربازیی قووڵی ژێر زەوییە و گومانی چالاکیی ئەتۆمی لێ دەکرێت. ئەم لێدوانە ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ ئەوەی واشنتۆن لە جیاتی ئاگربەست، بەرەو هەڵکشانی سەربازیی هەنگاو دەنێت.
لە دیدارێکدا لەگەڵ جۆزێف عەون سەرۆک کۆماری لوبنان لە کۆشکی سپی، ترەمپ گوتی: پێدەچێت بەمزووانە ئەو ناوچەیە بپێکین. هیچ شتێک نییە ئەوان بتوانن لە بەرامبەریدا بیکەن. ئەگەر هەستم بکردایە دەتوانن شتێک بکەن، هەرگیز ئەمەم نەدەگوت، بەڵام زۆر بەمزووانە و بە توندی ئەو شوێنە دەپێکین.
گومانی هەبوونی سەنتەرفیوچ
ترەمپ ئاماژەی بەوە کرد کە ئەمریکا پێیوایە ئێران ئامێرەکانی "سەنتەرفیوچ"ی لەو بنکەیەدا شاردووەتەوە، هەرچەندە گوتی بەڵگەی فەرمیمان لەبەردەست نییە. ئەم لێدوانە دوای ئەوە دێت کە ڕۆژنامەی (وۆڵ ستریت جۆرناڵ) بڵاویکردەوە، ئیسرائیل زانیاریی هەواڵگریی داوەتە ئەمریکا کە تێیدا هاتووە ئێران هەزاران ئامێری سەنتەرفیوجی بردووەتە ناو "چیای دەستەبێڵ.
دوو بژاردە لەبەردەم ترەمپدا
بەپێی زانیارییەکان، سەرۆکی ئەمریکا لەبەردەم دوو بژاردەی ستراتیژیدایە:
پەیڕەوکردنی ئاگربەستێکی نوێ بۆ ماوەی 10 ڕۆژ بە مەبەستی کردنەوەی گەرووی هورمز، کە وڵاتانی قەتەر، میسر و پاکستان فشاری بۆ دەکەن.
دەستپێکردنی هەڵمەتێکی سەربازیی گەورەی هاوبەش لەگەڵ ئیسرائیل بۆ ناچارکردنی تاران بە خۆبەدەستەوەدان.
وا دیارە ترەمپ بەرەو بژاردەی دووەم هەنگاو دەنێت، چونکە هیچ حەزێکی بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆ لەگەڵ ئێران پیشان نەدا و گوتی: ئەوان زۆر بە پەرۆشن بۆ بینینمان، بەڵام تا ئامادە نەبن بە شێوەیەکی مانادار کۆببنەوە، ئێمە هیچ ئارەزووەکمان نییە.
توانای سەربازیی ئەمریکا
هەرچەندە هێشتا ڕوون نییە ئایا سوپای ئەمریکا بۆمبی وای هەیە کە بتوانێت بچێتە ناو قووڵایی ئەو چیا بەردینە، بەڵام شارەزایان دەڵێن هێرشێکی چڕ دەتوانێت زیانی گەورە بە بنکەکە بگەیەنێت و تونێلەکانی چوونەژوورەوە بە تەواوی دابخات.
ترەمپ لە کۆتایی قسەکانیدا جەختی کردەوە کە ئەمریکا هێشتا لە شەڕەکە نەبووەتەوە و گوتی: ئێران هێشتا هیچ شتێکی نەبینیوە، ئێمە تا ئێستا بە میهرەبانی مامەڵەمان کردووە.
چیای پیکاکس وەک یەکێک لە قایمترین و نهێنیترین بنکە سەربازییەکانی نێو قووڵایی زەوی لە ئێران هەژمار دەکرێت. ئەم شوێنە لە نێو جەرگەی چیا بەردینەکاندا هەڵکەنراوە تا لە بەرامبەر بەهێزترین هێرشە ئاسمانی و مووشەکییەکاندا پارێزراو بێت. ئەم بنکەیە بە جۆرێک بونیاد نراوە کە تەنانەت بۆ بۆمبە قەڵاتێکشکێنەکانی ئەمریکاش بووەتە تەحەدایەکی گەورە و وەک شوێنێکی نەبەزاو و قایم سەیر دەکرێت. ئامانجی سەرەکی لەم قەڵا ژێر زەوییە، شاردنەوە و پاراستنی چالاکییە زۆر هەستیارەکانە، بەتایبەتی ئەو پڕۆژانەی کە پەیوەندییان بە پەرەپێدانی موشەکی و وزەی ئەتۆمییەوە هەیە.
لە ڕووی زانیارییە هەواڵگرییەکانەوە، چیای پیکاکسس بووەتە ناوەندی سەرەکیی ململانێی ئێستای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئەمەش دوای ئەوە دێت کە ئیسرائیل زانیاریی وردی داوەتە واشنتۆن کە تاران هەزاران ئامێری سەنتەرفیوچی نوێ و پێشکەوتووی (ئامێری جیاکەرەوەی خێرا) گواستووەتەوە بۆ ناو تونێلە قووڵەکانی ئەم بنکەیە. ئەم هەنگاوەی ئێران وەک دوایین هەوڵ دەبینرێت بۆ پاراستنی پیشەسازییە سەربازییە ستراتیژییەکانی وڵاتەکە لە هەر هێرشێکی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل. هەر جۆرە زیانێک یان پەکخستنێکی ئەم شوێنە، دەتوانێت پڕۆسەی پیشەسازیی سەربازیی ئێران بۆ چەندین ساڵ پاشەکشە پێ بکات.
لەسەر ئاستی سەربازی، هەڕەشەی هێرشکردنە سەر چیای پیکاکس تەنها بۆردومانێکی ئاسایی نییە، بەڵکو پەیامێکی سیاسیی یەکلاکەرەوەیە. ئەمریکا دەیەوێت بیسەلمێنێت کە هیچ شوێنێکی ئێران لە هێزە ئاسمانییەکانی پارێزراو نییە. هەرچەندە ڕەنگە بۆمبەکان نەگەنە قووڵترین خاڵی ناو چیاکە، بەڵام تێکشکاندنی دەروازە و تونێلەکانی هاتن و چوون، دەبێتە هۆی پەکخستنی تەواوەتی ئەو چالاکییانەی لە ناویدا ئەنجام دەدرێن. ئەم بابەتە بووەتە نیشانەیەک بۆ پێداگریی ئەمریکا لە ناچارکردنی تاران بۆ پاشەکشە، یان ڕووبەڕووبوونەوەی وێرانکارییەکی سەربازیی بێوێنە کە کۆتایی بە خەونە ئەتۆمییەکانی ئەو وڵاتە بهێنێت.
