وەزارەتی دارایی عێراق جەخت لەسەر وەرگرتنەوەی تەواوی مافەکانی گەنجینەی دەوڵەت دەکاتەوە و مەرجی توند بۆ هەر جۆرە میکانیزمێکی وەرگرتنەوەی پارە لە تۆمەتبارانی گەندەڵی دیاری دەکات.
لە ڕاگەیەندراوێکی فەرمیدا کە لە ڕێکەوتی 11ی 7ی 2026 بڵاوکراوەتەوە، وەزارەتی دارایی عێراق ئاماژەی بەوە کرد کە ڕۆڵی ئەوان لە دۆسیەکانی گەندەڵیدا تەنها کورت دەبێتەوە بۆ لایەنە داراییەکان و وەرگرتنەوەی ئەو سەروەت و سامانەی کە لە گەنجینەی دەوڵەت هەدەردراوە. ئەم هەڵوێستەی وەزارەت وەک وەڵامێکی ڕاستەوخۆ دێت بۆ ئەو بەیاننامەیەی کە ئەنجومەنی باڵای دادوەری لە ڕۆژی هەینی ڕابردوو بڵاویکردبووەوە، کە تێیدا باسی لە چەند میکانیزمێکی یاسایی کردبوو بۆ گەڕاندنەوەی پارە دزراوەکان بەرامبەر بە سوککردنی سزا یان پێدانی لێبوردن بە تۆمەتباران.
وەزارەتی دارایی بە ڕاشکاوی ڕایگەیاند کە هەر جۆرە ڕێککەوتنێک یان ئالیەتێک بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری وەرگرتنەوەی پارە لەو کەسانەی کە سزایان بەسەردا سەپێنراوە، دەبێت مەرجێکی بنەڕەتی تێدا بێت کە ئەویش بریتییە لە وەرگرتنەوەی "تەواوی مافەکانی گەنجینەی گشتی" بەبێ هیچ کەمکردنەوەیەک. وەزارەت جەخت دەکاتەوە کە ئەم میکانیزمانە دەبێت ئیلزامی بن و توانای جێبەجێکردنیان هەبێت، بە جۆرێک کە گەرەنتی پاراستنی سامانی گشتی و مافەکانی دەوڵەت بکەن و ڕێگە لە هەدەردانی زیاتر بگرن، تەنها بەم مەرجە وەزارەت ڕەزامەندی لەسەر لایەنە داراییەکانی ئەو دۆسیانە دەردەبڕێت.
سەبارەت بە ڕێکارە یاساییەکان و داواکارییەکانی لێبوردنی گشتی کە لە لایەن پارێزەری تۆمەتبارانەوە پێشکەش بە دادگاکان دەکرێن، وەزارەتی دارایی ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم بابەتانە تەنها لە پسپۆڕی دەسەڵاتی دادوەری و دادگاکانە. وەزارەتەکە ڕێز لە بڕیارە یاساییەکان دەگرێت کە بەپێی ڕێکارە دەستوورییەکان و سیاقە یاساییەکان دەردەچن، بەڵام تیشک دەخاتە سەر ئەوەی کە ڕۆڵی ئەوان وەک لایەنی پارێزەری گەنجینەی دەوڵەت، تەنها چاودێریکردن و بەدەستهێنانەوەی مافە داراییەکانە و ناچنە ناو کایەی بڕیارە سزاییەکانەوە.
لە کۆتایی ڕاگەیەندراوەکەدا، وەزارەتی دارایی دووپاتی کردەوە کە پەرۆشی تەواوی هەیە بۆ هەماهەنگی و تەواکاری لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری و هەموو دەزگا چاودێرییە پەیوەندیدارەکان. ئامانجی ئەم هەماهەنگییە بەهێزکردنی هەوڵە نیشتمانییەکانە بۆ پاراستنی سامانی گشتی و جێبەجێکردنی یاسا بەسەر هەموو ئەو کەسانەی کە دەستیان لە گەندەڵی و هەدەردانی پارەی دەوڵەتدا هەبووە. ئەم هەڵوێستەی وەزارەت دوای ئەوە دێت کە لە ڕۆژانی ڕابردوودا مشتومڕێکی زۆر لەسەر دۆسیەی "دزیی سەدە" و چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ تۆمەتباران دروست ببوو، بۆیە وەزارەت دەیەوێت بەم بەیاننامەیە ڕاشکاویی خۆی لە وەرگرتنەوەی هەر دینارێکی دەوڵەت نیشان بدات پێش ئەوەی باس لە هەر لێبوردنێکی یاسایی بکرێت.
